Inleiding

Tot aan het begin van de 14e eeuw werd bij elke vloed het land tot aan het dorp Maasland overstroomd. De Maasmonding was heel wijd en het lage land ter hoogte van Maassluis werd doorsneden door zogenaamde vloedgeulen die hoofdzakelijk loodrecht op de Maasmonden stonden. Thans vindt men deze vloedgeulen nog terug in de namen van riviertjes hier in de omtrek zoals Spartel, Gantel, Strijp. Vóór 1346 streken er mensen in de omgeving van Maassluis neer om te helpen bij het aanleggen van een zeewering 'De Maasdijk' genaamd. Deze zeewering liep van Rotterdam langs Schiedam, Vlaardingen en Maassluis naar het noordwesten. De Noorddijk en Zuiddijk maken deel uit van deze zeewering. In een kaart getekend op een geprepareerde koeienhuid van 1346 komt deze zeewering, die toen veel lager geweest zal zijn reeds voor. Zo werd het land beschermd tegen de zee, maar aan de andere kant moest het overtollige water uit de polders weer worden geloosd. Daartoe maakte men aanvankelijk 13 sluizen in deze zeewering tussen Rotterdam en Maassluis. Drie van deze 'luchten' zoals men ze toen noemde, werden in Maassluis aangelegd. Oorspronkelijk waren het niet meer dan gaten in de dijk die bij hoogwater met een schuif konden worden afgesloten. Bij laagwater werden de schuiven opengezet om de polders te luchten. Men noemde deze handelingen ook 'luchten'. In de omgeving herinneren nog enkele namen aan die term. Voorbeelden: 'Huis ter Lucht' in Maasland, het 'Luchtje' aan de Vlaardingsedijk. Nog weer later werden echte sluizen gebouwd. Zo ontstonden de Wateringse Sluis, de Monsterse Sluis en de Boonersluizen.

Aanvankelijk behoorden de nederzettingen van sluiswachters en vissers die rond de sluizen ontstonden onder de naam Maaslandsluis, tot de naburige gemeente Maasland. In 1614 werd Maassluis zelfstandig. Maassluis heeft zich ontwikkeld als belangrijke vissershaven, voor zowel de riviervisserij als zeevisserij. Door allerlei oorzaken, voornamelijk teruglopende 'welvaart en twee wereldoorlogen, is de visserij uit Maassluis verdwenen. De zeesleepvaart en het loodswezen hebben hun stempel op Maassluis gedrukt. De onlangs gebouwde rioolwaterzuiveringsinstallatie gelegen tussen Vlaardingen en Maassluis heet heel toepasselijk en wellicht een tikje dubbelzinnig 'De Groote Lucht'.

Tijdens de wandeling is er nog veel te zien van de geschiedenis, zoals de sluizen en enkele haringpakhuizen aan de haven. Op de plaats waar nu de Groote Kerk staat was vroeger een schans gebouwd ter bescherming van de sluizen. Strategisch van belang om als verdediging het achterliggende land onder water te kunnen zetten of om dat te beletten. De Schans is afwisselend in handen geweest van de watergeuzen en de Spaanse legers. Marnix van Sint Aldegonde was een van de commandanten. Honderden Maassluizers zijn tijdens gevechten gesneuveld. In de haven ligt de stoomsleepboot 'Furie', gebouwd in 1916. Het schip heeft tevens een rol gespeeld in de film 'Hollands Glorie'. Vergeet tijdens uw wandeling de Hoogstraat en de Veerstraat niet, zij behoren tot de oudste bebouwingen en vooral de Veerstraat laat zien hoe Maassluis er vroeger heeft uitgezien. Vanhier vertrokken de veerdiensten naar bestemmingen in het Westland en Delft. Geniet van uw wandeling waarbij de geschiedenis aan u voorbijglijdt. En als u boven op de hoge dijk naar beneden kijkt, brengt dat wellicht 'De steile helling' in herinnering, een van de vele boeken die Maarten 't Hart over Maassluis heeft geschreven.